Mardin'den Şanlıurfa'ya uzanan bu yol, insanlık tarihinin en yoğun katmanlarından birinin içinden geçer. Mardin, Süryani Ortodoks geleneğinin yaşayan mirası; Harran, çivi yazısıyla meşhur şehir ve İbrahim Peygamber'in göç ettiği yer; Şanlıurfa ise Hz. İbrahim'in doğum şehri olduğuna inanılan Balıklıgöl efsanesiyle. Ve tüm bunların ötesinde; Göbeklitepe. MÖ 10.000'de inşa edilmiş, dini amaçlı olduğu düşünülen dünyanın bilinen en eski yapı kompleksi. TatilRehberi.org bu rotayı, insanlığın başlangıcına en yakın hissettiren güzergah olarak tasarladı.
Tur Planlayıcı
Başlangıç saatini seç, plan otomatik hesaplansın
Mardin → Şanlıurfa Yolculuk Hazırlığı
Harran
Şanlıurfa
Göbeklitepe
Yol Güzergahı
Haritada bir durağa tıkla veya kartları aşağı kaydırarak harita otomatik o noktaya yaklaşır.
Mardin
Mardin'de sabah erken saatler en güzel; sokaklar henüz sessiz, terasta çay içerken Mezopotamya Ovası tüm uzunluğuyla serilir. Deyrulzafaran Manastırı (MS 5. yüzyıl) Süryani geleneğinin Türkiye'deki en önemli yaşayan mirasıdır; patrikhanesi 1932'ye kadar buradaydı. Mardin'den çıkışta güneye, Harran yönüne dön; yol ovaya iner ve coğrafya değişir.
- ›Deyrulzafaran erken ziyaret; 08:00'de açık
- ›Mardin çarşısında kahvaltı sonrası çıkış planla
- ›Güneşli günlerde Mardin terasından fotoğraf mükemmel
Harran
Harran'a inince ilk gördüğün şey petek gibi dizili konik damlı evlerdir; bu konik kil yapı tekniği MÖ 3. binyıldan bu yana kullanılıyor ve arkeologlara göre Mezopotamya iklimine mükemmel uyarlanmış. Harran, İbrahim Peygamber'in Ur'dan Kenan'a göç ederken konakladığı şehir olarak din tarihinde kayıtlı; Tevrat, İncil ve Kuran hepsinde ismi geçer. Harran aynı zamanda İslam dünyasının ilk üniversitesi sayılan kurumun yeridir; MS 8. yüzyılda astronomi ve matematik öğretimi yapıldığı kayıtlara geçmiş. Kale kalıntıları ve sur resimleri şehrin antik katmanlarını gözler önüne seriyor.
Harran, Sümer çivi yazıtlarında (MÖ 2000) adı geçen, tarihte bilinen en eski yerleşim merkezlerinden biri. Sin Tapınağı (Ay tanrısı) burada yer alır ve MÖ döneminin dini merkezi olarak bilinir. Tevratta (Tekvin 11-12) İbrahim'in Ur'dan ayrılıp Harran'da konduktan sonra Kenan'a gittiği yazılıdır. MS 8-9. yüzyıllarda şehir, Yunan felsefesini Arapçaya çeviren Sabii topluluğunun merkezi ve ilk İslam döneminin büyük ilim merkezlerinden biri oldu.
- ›Konik evler köy içinde; bazıları müze haline getirilmiş, ziyaretçi kabul ediyor
- ›Harran Kalesi kalıntıları merkezi; ücretsiz giriş
- ›Yaz ortasında Harran ovası 45°C'ye çıkabilir; sabah erken tercih et
- ›Arkeoloji sahasını gezmek için 1-2 saat ayır
Şanlıurfa
Şanlıurfa'ya girince bir Orta Doğu şehrinin sesiyle karşılaşırsın; bakırcılar çarşısı, kebapçıların dumanı, çay bahçelerinin gürültüsü. Ama Balıklıgöl'ün başına gelince şehir sakinleşir; Nemrut'un İbrahim'i ateşe attığı yerin bu havuz olduğuna inanılır ve sazan balıkları aynı kutsallıkla beslenir. Urfa Adam (MÖ 9500-10000), Şanlıurfa Müzesi'nde; dünyanın bilinen en eski doğal boyutlu insan heykeli. Müzeye gitmeden Şanlıurfa'dan ayrılmak olmaz.
Şanlıurfa (antik Edessa), MÖ 4000'den bu yana kesintisiz iskânlı bir şehir. Hz. İbrahim efsanesine göre Nemrut tarafından mancınıkla ateşe atılan İbrahim'in düştüğü yerde Balıklıgöl ve güller çıktı. Bu inanç şehrin İslam dünyasındaki kutsal statüsünün temelidir. Edessa, MS 1. yüzyılda Hristiyanlığı devlet dini olarak kabul eden ilk kral olduğu rivayet edilen Abgar V yönetimindeydi. Haçlılar döneminde (1098-1150) Urfa Kontluğu kuruldu; 1144'te Zengiler tarafından alınması İkinci Haçlı Seferi'ni tetikledi.
- ›Şanlıurfa Müzesi Göbeklitepe buluntuları ve Urfa Adam için şart
- ›Balıklıgöl balıklara ekmek atmak ücretsiz; etraf çay bahçeleri
- ›Göbeklitepe'ye ulaşım Şanlıurfa merkezinden 15 km; servis veya taksi
- ›Şanlıurfa kebabı (çiğ köfte ve lahmacun farklı çeşit); çarşıdan at
- ›Akşam çarşısı ve Gümrük Hanı bakırcılar için güzel
Göbeklitepe'yi ziyaret planın var mı?
Göbeklitepe Şanlıurfa'dan 15 km; ayrı bir yarım gün ister. Müze önce, site sonra idealdir. Yaz ortasında gölgeli alan az.
Tüm yolculuk tek bakışta
Yukarıda dakika dakika anlatılan tüm rotanın gün-gün kısa özeti. TatilRehberi.org rehberi Gül Dinç'in dengelediği tempo; yola çıkmadan önce tek bakışta gözden geçirebilir, paylaşabilir veya yazdırabilirsin.
Mardin'den Şanlıurfa'ya: Deyrulzafaran'dan Balıklıgöl'e
- 108:00; Deyrulzafaran Manastırı ziyareti
- 210:00; Mardin merkez, kısa teras turu
- 311:00; Çıkış, D950 Harran yönü
- 413:00; Harran konik evler ve kale
- 515:00; Çıkış, Şanlıurfa (65 km)
- 616:30; Şanlıurfa Müzesi (Urfa Adam)
- 718:30; Balıklıgöl ve çay bahçesi
- 820:00; Şanlıurfa çarşısı, Gümrük Hanı
Mardin - Şanlıurfa hakkında
merak edilenler
Göbeklitepe, MÖ yaklaşık 10.000'de inşa edilmiş ve bilinen en eski taş tapınak kompleksidir; Mısır piramitlerinden yaklaşık 7.000 yıl önce. İnşa edildiği dönemde insanlar henüz yerleşik tarım yapmıyordu; bu da organize dini yapının tarıma öncülük etmiş olabileceğini düşündürür.
Bir kısmı turistik amaçlı korunuyor ve ziyaretçilere açık. Köyde hâlâ yaşayan sakinler var ama modern bölümler standart yapılar. Konik ev tekniği MÖ döneminden süregelen özgün bir Harran mimarisidir.
Urfa Adam Şanlıurfa Müzesi'ndedir; yaklaşık 1.80 m boyunda, MÖ 9500-10000 tarihli, dünyanın bilinen en eski doğal boyutlu insan heykeli. Bulunduğu orijinal alan Balıklıgöl yakınındaydı.
Daha fazla rota ve seyahat rehberi için TatilRehberi.org Yollar
Vardık.
Vardık.
Göbeklitepe'den dönerken şunu düşün: Mısır piramitleri inşa edildiğinde, Göbeklitepe'nin üzeri çoktan toprak altındaydı ve insanlık onu unutmuştu. 12.000 yıl sonra bir çiftçinin sapası bir taşa çarptı ve buldu. TatilRehberi.org bu rotanın, seyahat edebileceğin en uzak geçmişe götüren yollardan biri olduğunu düşünüyor.
Yolculuğa Devam Et
İlgili Yazılar
Mardin'de Tarihi Konak: Mara Loya Konağı
Balıklıgöl Efsanesi
Gül Dinç
Konya Selçuk Üniversitesi Turizm bölümü mezunu bir tur rehberiyim. Yıllardır Anadolu'yu karış karış gezip gördüklerimi ve rehberlik deneyimimi Tatil Rehberi okuyucularıyla paylaşıyorum. Sitemizdeki gezi ve tatil içeriklerini; güncel, doğru ve sahada test edilmiş bilgilerle gözden geçirip yeniden düzenliyorum.
TatilRehberi; 20 yıllık seyahat rehberi tecrübesi