Kız Kulesi Efsanesi: Anlatılan Kule Beyşehir’dedir, İstanbul’daki Değil

Beyşehir Kızkalesi Adası efsanesi

Kızkulesi Adası, Kubadabad Saltanat Kentinin haremliği imiş. Ada da çevresi sularla çevrili bir kaleyle, birbirinden güzel köşklerin ortasında yüksek bir kule varmış.

İşte bu kölede cariyeleri ile birlikte Selçuklu Sultanının güzeller güzeli can kızı yaşarmış .

Sultan, düşünde (başka bir rivayete göre falında) sevgili kızının yılan sokması sonucu öleceğini görmüş. Yaptırdığı ve Kaleye ve içinde kuleye kızını bunun için kapatmış. Öyle ki, kuleye yılan girmesinde diye beton borularla Anasmaslar’dan Adaya su ve süt akıtılmış. (Anılan iki sıra beton boruların kalıntıları günümüze kadar gelmiştir.)

Böylece yıllar yılları kovalamış ve günlerden bir gün güzel Sultan ateşli bir hastalığa yakalanıp yataklara düşmüş. Ülkenin en ünlü hekimleri zor bulmuşlar devasını, Sevgili Sultanımız yeniden sağlığına, mutluluğuna kavuşmuş. İyileşmesini kutlamak için armağanlar yağmaya başlamış kuleye. Yaşlı bir köylü kadında bir sepet üzüm getirmiş. Meğer üzümlerin içinde bir küçük yılan varmış.

Yılan o gece uykuya dalan güzel Sultanı sokup öldürmüş.

Neden İstanbul'unki sanılıyor?

Çünkü İstanbul'un Kız Kulesi'nin efsanesi de neredeyse aynıdır: bir kehanet, kuleye kapatılan bir kız ve meyve sepetinin içinde saklanmış bir yılan. Aynı halk anlatısı kalıbı, iki ayrı yerde, iki ayrı kule için anlatılır.

İstanbul versiyonunda kızın babası genellikle bir imparator, bazı anlatımlarda ise Battal Gazi hikâyesine bağlanır. Beyşehir versiyonunda ise baba bir Selçuklu sultanıdır ve olay Kubadabad'ın yanı başında geçer; yukarıda okuduğunuz metin bu ikincisidir.

Ayırt edici işaret basittir: anlatıda “Kubadabad”, “Selçuklu Sultanı”, “Anamaslar” ya da “Malanda” geçiyorsa Beyşehir'in efsanesini okuyorsunuz demektir.

Metindeki iki küçük not

• “Anasmaslar”; doğrusu Anamaslar'dır; Anamas dağları yöresini işaret eder. Suyun getirildiği yer olarak Malanda anılır.
• “Beton borular”; Selçuklu dönemine ait bir anlatıda beton borudan söz edilmesi, efsanenin yakın dönemde yeniden anlatılırken kazandığı bir ayrıntıdır. Halk anlatısının kendisine dokunmadık; ancak tarihsel bir kayıt değil, kültürel bir aktarım olduğunu belirtelim.

İki kuleyi de gezmek isterseniz

• Beyşehir Kızkalesi Adası (Konya); Beyşehir Gölü'nün batı kıyısında, Kubadabad Sarayı kalıntılarının yakınında. Bölge Selçuklu sarayı kalıntıları ve göl manzarasıyla birlikte gezilir. Konya gezisi planlıyorsanız Konya Tatil Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
• İstanbul Kız Kulesi (Üsküdar); Salacak açıklarındaki kule 11 Mayıs 2023'te müze olarak ziyarete açıldı ve Galata Kulesi Müzesi Müdürlüğü'ne bağlıdır. Ayrıntılar için Üsküdar'da Gezilecek Yerler yazımıza bakın.

Kaynaklar

• TDV İslâm Ansiklopedisi - Kubâdâbâd Sarayı
• Kız Kulesi - resmî ziyaret sayfası (Kültür ve Turizm Bakanlığı) (resmî kaynak: İstanbul’daki kule için)

Bağlantılar 29 Temmuz 2026 tarihinde denetlendi. Efsane metni bir halk anlatısıdır; tarihsel bir kayıt değil, kültürel bir aktarımdır.