Çeşme’nin Coğrafi Yapısı: Yarımada, Koylar ve Rüzgâr

Yarımadanın yapısı

Üç tarafı denizle çevrili Urla yarımadasının batıya uzanan kısmı Çeşme yarımadası olarak anılıyor. Doğudan Urla, kuzeyden Karaburun ilçesiyle komşu; güney ve batıda Ege Denizi var. Yunanistan'a bağlı Sakız Adası (Chios) yaklaşık 8 deniz mili ötede, yani karşı kıyı çıplak gözle görülebilecek mesafede.

Bu yazının eski hâlinde Çeşme'nin yüzölçümü 2601 km² yazıyordu. Bu mümkün değil: 2601 km², İzmir ilinin yaklaşık beşte birine denk gelir. Neredeyse kesin olarak "260,1" yazılırken ondalık virgülü düşmüş ve sayı on katına çıkmış. Doğrusu yaklaşık 260 km².

Arazi ve toprak

Çeşme'de dağlar denize dik iniyor. Arazi genellikle taşlık ve kayalık tepelerle kaplı; tepelerin arasında küçük ovacıklar yer alıyor. Eğim çoğu yerde belirgin.

Toprak yapısı çakıllı, kumlu ve kireçli; bazı bölgelerde tınlı ve kalkerli yüzeyler görülüyor. Bu yapı, yarımadanın tarımdan çok turizme yönelmesinin de sebeplerinden biri.

Koylar: yarımadanın asıl serveti

Yaklaşık 29 kilometrelik kıyı boyunca yirmiye yakın adlandırılmış kumsal sıralanıyor. Başlıcaları:

• Ilıca; yarımadanın en bilineni; adını deniz içinde kaynayan kükürtlü sıcak sulardan alıyor
• Altınkum; ince kumuyla anılan koy
• Pırlanta; rüzgârıyla bilinen, sörf tarafında öne çıkan kıyı
• Ayayorgi; koy yapısıyla ayrı bir karakter
• Şifne; termal kaynaklarıyla
• Ayrıca Küçük Liman, Paşa Limanı, Çiftlik, Çatalazmak, Sakızlı Koyu ve Tekke Plajı

Deniz içinde kaynayan kükürtlü sıcak sular Çeşme'yi Ege'nin diğer kıyılarından ayıran özelliktir. Ilıca ve Şifne çevresinde denizin sıcaklığı, aynı mevsimde başka koylardan farklı olabiliyor.

Rüzgâr: avantaj mı, dezavantaj mı?

Yarımadanın açık konumu ve arazi yapısı, Çeşme'yi Türkiye'nin en rüzgârlı kıyılarından biri yapıyor. Bu sörf için büyük avantaj; Alaçatı çevresinin uluslararası ün kazanmasının sebebi de bu. Durgun bir deniz arayan içinse hesaba katılması gereken bir etken; koy seçimi bu yüzden önem taşıyor.

Devamı

Koyları tek tek karşılaştırmak için Çeşme plajları, gezi programı için Çeşme'de nerelere gidilir yazılarımız var. İlçenin geçmişi Çeşme tarihçesi, yapıları Çeşme mimari eserleri yazımızda.

Yarımadaya nasıl gidileceğini ayrı bir yazıda anlattık. Karşı kıyı için Sakız Adası; il geneli için İzmir şehir rehberimiz.

Sık Sorulan Sorular

Çeşme nerede?

İzmir'e bağlı, Anadolu'nun batıdaki en uç noktasında. Urla yarımadasının batıya uzanan kolunda yer alıyor ve üç tarafı denizle çevrili.

Çeşme'nin yüzölçümü ne kadar?

Yaklaşık 260 km². Bazı kaynaklarda geçen "2601 km²" ondalık virgülünün düşmesinden kaynaklanan bir hata; o büyüklük İzmir ilinin yaklaşık beşte birine denk gelirdi.

Çeşme'den Sakız Adası ne kadar uzakta?

Yaklaşık 8 deniz mili. Karşı kıyı açık havada görülebiliyor.

Çeşme'de kaç koy var?

Yaklaşık 29 kilometrelik kıyı boyunca yirmiye yakın adlandırılmış kumsal bulunuyor.

Çeşme neden rüzgârlı?

Yarımadanın açık konumu ve arazi yapısı nedeniyle. Sörf için avantaj sağlıyor; durgun deniz arayanların koy seçerken bunu hesaba katması gerekiyor.